Tarım Bakanlığı Rafine Yağlar İçin Yeni Kılavuz Yayınladı
Tarım Bakanlığı, rafine yağlardaki 3-MCPDE ve GE bulaşanlarının önlenmesi için yeni bir iyi uygulama kılavuzu yayınladı. Kılavuz, çiftçilerden gıda üreticilerine kadar tüm paydaşlara yönelik önlemler içeriyor.
Bitkisel ve balık yağları gibi yenilebilir yağların rafinasyon sürecinde oluşan 3-MCPDE ve GE bulaşanlarının önlenmesi ve azaltılması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı yeni bir kılavuz hazırladı. Kılavuz, üreticilere ve gıda sanayicilerine yönelik tavsiyeler içeriyor.
Rafinasyon, yağların yüksek sıcaklıklarda işlenmesiyle istenmeyen bulaşanların oluşumuna yol açabiliyor. Özellikle 3-monokloropropan-1,2-diol esterleri (3-MCPDE) ve glisidil esterler (GE), insan sağlığı üzerinde potansiyel riskler taşıyor. Toksikoloji çalışmaları, bu bileşiklerin böbrekler ve erkek üreme organları üzerinde etkileri olabileceğini gösteriyor.
Üreticilere Yönelik Tavsiyeler
Bakanlığın hazırladığı “Rafine Yağlarda ve Rafine Yağlarla Üretilen Gıda Ürünlerinde, 3-MCPDE ve GE Oluşumunun Önlenmesi ve Azaltılmasına Yönelik İyi Uygulama Kılavuzu”, tarımsal uygulamalardan üretim süreçlerine kadar geniş bir yelpazede rehberlik sunuyor.
Kılavuz, çiftçilerin düşük lipaz aktivitesine sahip bitki çeşitlerini tercih etmelerini öneriyor. Yetiştirme sırasında klor içeren bileşikler, aşırı gübre, pestisit ve sulama suyu kullanımının en aza indirilmesi gerektiği belirtiliyor. Meyvelerin uygun olgunlukta hasat edilmesi, zedelenmeden kaçınılması ve mümkün olan en kısa sürede işlenmesi tavsiye ediliyor.
Üretim Sürecinde Alınması Gereken Önlemler
Yağ üretimi ve rafinasyon süreçleri için de detaylı öneriler sunuluyor. Salamura zeytinlerin kullanılmaması, zeytinlerin işletmeye kabulünden sonra kısa süre içinde işlenmesi önem taşıyor. Zeytin sıkımı sırasında yoğurma süresi ve sıcaklığı gibi parametrelerin kontrol altında tutulması gerekiyor.
Yağlı tohumların serin ve kuru koşullarda depolanması, bitkisel yağ üretiminde soğuk sıkım veya minimal ısıl işlem tercih edilmesi öneriliyor. Rafinasyon parametrelerinin, ham yağlardaki öncül maddelerin konsantrasyonlarına göre ayarlanması ve düşük konsantrasyonlu ham yağların tercih edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kılavuz, Türk Gıda Kodeksi’ne uygun yağların seçilmesini ve bebek formülleri gibi özel ürünlerde de bu limitlerin sağlanmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca, bisküvi ve kraker gibi mamullerde 3-MCPDE oluşumunu tetikleyen öncüllerin tekrar oluşmasını önlemek amacıyla düşük termal yükle rafine edilmiş yağların kullanılması ve pişirme sıcaklığının düşük tutulması tavsiye ediliyor.
