Kooperatiflerin ihracat yolculuğu büyüyor: 5 ayda 47 milyon dolar

“6 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü” her yıl “Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatifler” temasıyla kutlanmaktadır. Bu yılın temasıyla, kooperatiflerin ekonomik kalkınmaya ek olarak dayanışma, toplumsal uyum ve barışın güçlenmesine katkı sağladığı vurgulanmaktadır. Türkiye’deki kooperatifler, üretimin artırılmasından istihdamın desteklenmesine, kadın girişimciliğinin güçlendirilmesinden kırsal kalkınmaya kadar geniş bir yelpazede ekonomiye katkı sağlamaktadır.

Kooperatifler, üreticilerin bir araya gelerek daha düşük maliyetle üretim yapmalarını sağlamanın yanı sıra finansmana erişimlerini kolaylaştırarak ürünlerini güçlü pazarlara ulaştırmada önemli bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye’deki kooperatiflerin rekabetçi, sürdürülebilir ve güçlü bir yapıya kavuşması için yeni stratejiler ve çalışmalar hızla geliştirilmektedir.

Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı, sektörün etkin, sürdürülebilir, rekabetçi ve inovatif hale gelmesi için önemli adımlar içermektedir. Bu çerçevede, kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin güçlendirilmesi ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılması hedeflenmektedir.

Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye’de 46 farklı türde yaklaşık 50 bin kooperatif bulunmaktadır. Ankara, 708 aktif kooperatifle en fazla kooperatif sayısına sahipken, onu sırasıyla 686 kooperatif ile İzmir, 493 kooperatif ile İstanbul, 373 kooperatif ile Muğla ve 341 kooperatif ile Antalya takip etmektedir.

Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında, özellikle kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflere, üretim ve istihdamı destekleyen projelere makine, ekipman ve nitelikli personel istihdamı için destekler sağlanmaktadır. Program çerçevesinde 2020-2025 yılları arasında 848 kooperatifin 907 projesine toplamda 151,5 milyon lira hibe verilmiştir.

Kooperatiflerin desteklenmesine yönelik olarak bu yıl alınan kararlarla, destek miktarlarında artış yaşanmıştır. Örneğin, kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflerin işleteceği yaşlı ve engelli bakım merkezleri, çocuk kulüpleri ve kreşler için destek üst limiti 400 bin liradan 1 milyon liraya çıkarılmıştır. Ayrıca kooperatiflerin ürünlerinin tanıtımı ve pazarlanmasına yönelik sergi ve fuarlara destek üst limiti ile nitelikli personel istihdamı desteği miktarları da artırılmıştır.

Küçük üreticilerin uluslararası pazarlara erişimini sağlayan kooperatiflerin dış ticarete katkısı her geçen yıl artmaktadır. 2019 yılında gerçekleştirilen kooperatif ihracatı tutarı 61,2 milyon dolar iken, bu rakam geçen yıl 96,2 milyon dolara yükselmiştir. Bu yılın mayıs ayı sonu itibariyle ise kooperatifler tarafından 47 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirilmiştir. Aynı şekilde, ihracat yapan kooperatif sayısında da artış gözlemlenmektedir.

Sonuç olarak, Türkiye’deki kooperatiflerin güçlendirilmesi ve desteklenmesi yoluyla ekonomiye olumlu katkılar sağlanarak daha rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapı oluşturulması hedeflenmektedir.