Bakan Kacır İmalat Sanayisi Katma Değerinde Dünyadaki Payımızı İkiye Katladık
Bakan Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisi katma değerinde dünyadaki payını ikiye katladığını ve stratejik sektörlerde lider konuma geldiğini açıkladı. Yeni teşvik sistemleri ve dönüşüm programları hakkında bilgi verdi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomide yaşanan değişimlere dikkat çekti. Liberal ticaret anlayışının yerini korumacılığa bıraktığı, yerinde üretimin ve dost tedarik zincirlerinin önem kazandığı bir dönemden geçildiğini belirtti. Kacır, kritik ham madde ve teknoloji ihracatındaki kısıtlamaların arttığını ve küresel ekonominin ağırlık merkezinin doğuya kaydığını vurguladı.
Bakan Kacır, bu tablo karşısında sanayi ve teknoloji kabiliyetlerinin stratejik önem taşıdığını ifade etti. Yenilikçi teknolojilere yön verenlerin, oluşturdukları kapasite ve kabiliyetleri uluslararası ticaret ve diplomasinin kurallarını belirlemek için kullandığını söyledi. Politikalarını yeni dönemin şartlarına göre düzenleyen ülkelerin uluslararası sistemde yerini sağlamlaştırdığını, diğerlerinin ise başkalarının belirlediği şartlara uyum sağlamak zorunda kaldığını belirtti.
Türkiye’nin Sanayi ve Teknoloji Hamleleri
Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken adapte olduğunu ve güçlü bir hazırlık yaptığını dile getiren Kacır, planlı sanayileşme, katma değerli üretim, Ar-Ge kültürü ve nitelikli insan kaynağı yatırımlarıyla önemli kazanımlar elde edildiğini vurguladı. Bakan Kacır, imalat sanayisi katma değerini 23 yılda 41 milyar dolardan yaklaşık 246 milyar dolara çıkardıklarını ve bu alanda dünyadaki payı ikiye katladıklarını açıkladı. Türkiye’nin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde ise Avrupa’da lider konuma geldiğini belirtti.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını aktaran Kacır, Türkiye’nin küresel ve bölgesel meydan okumalara rağmen yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat rotasında ilerlediğini söyledi. Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda, teknoloji geliştirme ve üretim kapasitesiyle ülkeyi hak ettiği konuma taşımayı amaçladıklarını kaydetti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı stratejik sektörlerdeki yatırımlara finansman sağlandığını belirten Kacır, bu programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projenin hızlandırıldığını ifade etti. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile de teknoloji geliştirme ve üretme kabiliyetini artıracak yatırımlar için cazip finansman koşulları sunulduğunu söyledi. Geçtiğimiz yıl veri merkezi, yapay zeka, kuantum altyapısı ve endüstriyel robot yatırımları için 4,4 milyar dolar destek imkanı sağlandığını ekledi.
İklim değişikliğinin etkilerine dikkat çeken Kacır, kalkınmanın insan-doğa ilişkisini onaran, ekolojik sınırları gözeten bir anlayışla sahiplenilmesi gerektiğini vurguladı. Sınırda karbon düzenlemeleri, temiz üretim ve yenilenebilir enerji yatırımlarının öne çıktığı bir dönemden geçildiğini belirterek, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri doğrultusunda çevreyle uyumlu ve sürdürülebilir üretim anlayışının önemine işaret etti. Dijital dönüşümün üretim süreçlerini hızlandıran, kaliteyi yükselten ve maliyetleri optimize eden temel bir kuvvet haline geldiğini söyledi.
Bakan Kacır, sanayinin rekabet gücünü artırmak ve daha sürdürülebilir üretim modellerini devreye almak için Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarının hayata geçirildiğini belirtti. Bu programlar kapsamında firmalara nakit destek ve vergi indirimi sağlandığını, ayrıca ‘Yeşil ve Dijital Dönüşüm Merkezleri’nin desteklendiğini kaydetti. Ülke genelinde kurulan 12 model fabrikanın sayısının 16’ya çıkarılacağını, bu fabrikaların dijital dönüşümün merkez üssü olacağını ifade etti.
Uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmanın öncelikli olduğunu belirten Kacır, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projelerle sanayicilere ve KOBİ’lere 1 milyar doların üzerinde finansman sağlandığını açıkladı. ‘Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu’ ile 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlanmasının hedeflendiğini söyledi. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ile KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine 300 milyon avro finansman desteği sağlandığını da ekledi.
Küresel gelişmelerin sanayi politikalarını ve yatırım kararlarını yeniden şekillendirdiğini belirten Kacır, Türkiye’nin üretim altyapısını güçlendiren bir sanayi atılımını kararlılıkla hayata geçirme arzusunda olduklarını söyledi. 2012’den bu yana yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenlendiğini, bunun yaklaşık 19 trilyon lira yatırım ve 3 milyon istihdam anlamına geldiğini kaydetti. Tamamlanan 43 bin yatırım ile 6 trilyon lira yatırıma ve 1 milyon 600 bin istihdama ulaşıldığını belirtti.
Yeni teşvik sisteminin, teknoloji seviyesi yüksek ve katma değerli yatırımları Ar-Ge’den seri üretime kadar destekleyen Teknoloji Hamlesi Programı’nı içerdiğini anlattı. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakların üretime kazandırılması, bölgesel yetkinliklerin geliştirilmesi hedeflenirken, Stratejik Hamle Programı ile dış ticaret dengesini iyileştirici ve dijital-yeşil dönüşüm yatırımlarına odaklanıldığını söyledi.
Kacır, sanayi tesislerinin Marmara’dan Anadolu’nun dört bir yanına dengeli yayılmasını hedefleyen Sanayi Alanları Master Planı’nın ilk fazında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlendiğini açıkladı. Bu alanların altyapısı tamamlanmış, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcılara sunulacağını belirtti. İkinci fazda ise Kalkınma Yolu Projesi güzergahında, özellikle Güneydoğu Anadolu’da yeni bir sanayi hattı kurulmasının öngörüldüğünü, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde de yeni sanayi alanları oluşturulacağını ekledi.
Son olarak, İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere çalışan başına destek tutarının 3 bin 500 liraya çıkarıldığını ve 100 milyar lira büyüklüğünde bir finansman programı oluşturulduğunu duyurdu. Yatırımın, üretimin, istihdamın ve ihracatın her halkasını birlikte güçlendirmeye devam edeceklerini vurguladı.
