Yeni Reklam Yönetmeliği Yarın Yürürlüğe Giriyor Tüketiciler Daha Güçlü Korunacak
Ticaret Bakanlığı, aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı yeni yönetmeliği yarın devreye alıyor. Dijital çağın risklerine karşı tüketiciler korunacak.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve aldatıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalara karşı tüketicileri daha etkin korumayı amaçlayan yeni yönetmelik, yarın itibarıyla yürürlüğe giriyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dijitalleşmeyle artan reklam ve ilanlara maruz kalan tüketicilerin haklarını güçlendirecek düzenlemeyi kamuoyuna duyurdu.
Yönetmelik, hedefli reklamcılıktan yapay zekayla oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Bakan Bolat, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılmasının yasaklandığını vurguladı.
Sosyal Medya Etkileyicileri ve Koşullu Satışlar Düzenlendi
Sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) herhangi bir kazanç veya menfaat elde ettikleri paylaşımlarda, tüketicide kafa karışıklığı yaratan “sponsorlu” veya “iş birliği” gibi ifadeler yerine sadece “reklam” ya da “tanıtım” ibarelerini kullanmaları zorunlu hale geldi. Bu kural, şeffaflığı artırmayı hedefliyor.
Yönetmelik, tüketicilere indirim veya fayda sağlama şartına bağlanan koşullu satış reklamlarını da indirimli satış kurallarına tabi tutuyor. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın, indirime esas fiyat olarak kabul edilmesi gerekiyor. Meyve, sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ise bir önceki fiyat esas alınacak.
Yasaklı Reklam Türleri ve Yapay Zeka Uygulamaları
Falcı, medyum, astrolog gibi kişiler tarafından verilen reklamlar ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletildi. Yeni düzenleme, yasa dışı şans oyunlarını da yasak kapsamına alarak tüketicilerin bu tür yanıltıcı içeriklerden korunmasını sağlıyor.
Yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere reklamlarda yer verilmesi durumunda, bu durumun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi zorunlu kılındı. Ayrıca, gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının gerçeğe aykırı deneyim izlenimi verdiği reklamlar yasaklandı.
Tüketicilerin çevreye olan duyarlılığının kötüye kullanılmasını önlemek amacıyla, “çevre dostu” gibi genel içerikli çevresel beyanların açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Bu beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu tutuldu.
Takviye edici gıdaların, normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamı yapılamayacak. Akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı biçimde kullanılması da yönetmelikle yasaklandı. Bu adımlar, tüketicilerin bilgi eksikliğinin istismar edilmesini engellemeyi amaçlıyor.
Satın alım sürecinin doğrulanması mümkün olmayan mecralardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanması yasaklandı. Ayrıca, değerlendirmelerin farklı başlıklar altında yayımlanması halinde, tüm değerlendirmelerin aynı alanda açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir şekilde yer alması zorunluluğu getirildi.
