IEA: Küresel petrol arzı mayısta ABD/İsrail-İran Savaşı öncesinin 13,6 milyon varil altında kaldı

IEA’nın Petrol Piyasası Raporu’na göre, küresel petrol arzı, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının etkisiyle mayısta bir önceki aya göre günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile geriledi. Bu düşüş, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta gerçekleştirdiği saldırı öncesine kıyasla günlük yaklaşık 13 milyon 600 bin varil azalışı temsil ediyor. Aynı dönemde, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışındaki bazı üretici ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubunun üretimi bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile gerilerken, OPEC+ dışı üretim 530 bin varil artarak 58 milyon 540 bin varile yükseldi. Bu artışta biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin daha yüksek arzı etkili oldu. Rapor, bu yıl küresel arzda günlük 3,9 milyon varil düşüş öngörüyor ve küresel petrol arzının geçen yıla göre günlük yaklaşık 3 milyon 900 bin varil azalarak 102 milyon 379 bin varile gerilemesinin beklendiğini belirtiyor. OPEC+ üretiminin bu yıl bir önceki yıla kıyasla günlük yaklaşık 4 milyon 700 bin varil azalarak 42 milyon 120 bin varile gerileyeceği, OPEC+ dışı üretiminin ise günlük yaklaşık 820 bin varil artarak 60 milyon 250 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor. ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın neden olduğu Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından ABD-İran geçici anlaşmasının, kesintilerin sona ermesiyle arz akışlarında kademeli bir normalleşmeye ve ihracatın aşamalı olarak yeniden başlamasına yol açması bekleniyor. Küresel petrol arzının, Körfez üretimindeki toparlanmayla birlikte 2027’de günlük yaklaşık 8 milyon varil artarak 110 milyon 350 bin varile ulaşacağı öngörülüyor. IEA, bu projeksiyonların ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşmaya dayandığını ancak Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların yeniden başlamasına ilişkin mekanizmalarda hala “kritik ancak tartışmalı” unsurlar bulunduğunu ve dolayısıyla aşağı yönlü risklerin devam ettiğini belirtiyor. Ayrıca, rapora göre küresel petrol talebindeki artış beklentisi aşağı yönlü revize edildi. IEA, bu yılki küresel petrol talebinde önceki tahminine göre günlük yaklaşık 700 bin varil düşüş öngörüyor. Raporda, nisan ve mayıs aylarında küresel petrol talebinde belirgin bir düşüş yaşandığı ve yüksek akaryakıt fiyatları ile ürün arzındaki kesintiler nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre %4,8 azalmasının beklendiği ve bu durumun 2020’den bu yana ilk çeyreklik küresel daralmayı temsil edeceği belirtiliyor. Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi bekleniyor. Talebin, 2027’de Körfez arzındaki normalleşmeye paralel olarak yeniden hızlanması ve günlük yaklaşık 2 milyon varil artarak 105 milyon 300 bin varile ulaşması öngörülüyor. Rapor ayrıca, 2027 görünümünün jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve küresel ekonomide savaş kaynaklı etkiler nedeniyle önemli belirsizlikler içerdiğini vurguluyor.